Không ít người bị khó ngủ, mất ngủ khi xa nhà, nằm trên một chiếc giường không quen …Mọi người thường gọi là bị lạ giường, lạ nhà nhưng thực chất chưa hiểu rõ vì sao lại xuất hiện tình trạng này. Mất ngủ do lạ nhà, lạ nơi ngủ là vì hiện trạng hoạt động của bộ não con người có sự đặc biệt nhất thiết. Cụ thể, não bộ của con người được chia làm 2 bán cầu, trái và phải.
Nếu ngủ ở nhà trong căn phòng quen thuộc thì não bộ rơi vào trạng thái ngơi nghỉ, thư giãn hoàn toàn. Nhưng lúc ngủ ở một căn phòng lạ lẫm với các thứ xa lạ từ chăn lạ, giường lạ, thậm chí là đệm lạ sẽ cảm thấy trằn trọc, khó ngủ. Lúc này là do một bên bán cầu não trái vẫn hoạt động và tỉnh ngủ.
Hiện tượng lạ giường, lạ nhà này được gọi chung là đêm đầu tiên hay còn được biết đến với cái tên FNE. Theo nghiên cứu này, các nhà nghiên cứu đã đo sóng não của con người trong đêm trước tiên vào thời điểm khó đánh thức nhất của một giấc ngủ. Kết quả cho thấy một nửa não bộ của con người vẫn thức tỉnh nên họ dễ bị đánh thức bằng một động tác nhỏ – âm thanh lúc gõ ngón tay.
- Một số yếu tố ảnh hưởng đến giấc ngủ
Tâm lý cảnh giác: Cảnh giác cao độ và tâm lý tự bảo vệ mình là điều thuận lợi nhận thấy ở một số loài chim và động vật có vú sống dưới nước như cá heo, sư tử biển. Chúng luôn ngủ trong trạng thái ½ não bộ hoạt động thông thường và tỉnh ngủ đến khó tin. Điều này cũng xuất hiện ở con người lúc ngủ ở một nơi mới lạ. Mọi người sẽ có tư tưởng cảnh giác và lo sợ trước những sự dị biệt trong không gian. ½ Não bộ sẽ hoạt động để nhận mặt các nguy hiểm bên ngoài và tức khắc làm cho mọi người trở về hiện trạng thanh tỉnh ngay tức khắc.
Tiếng ồn: Một trong những yếu tố hàng đầu gây mất ngủ ở cả các người mắc hội chứng đêm trước tiên lẫn những người thông thường chính là tiếng ồn. Theo thí nghiệm của các nhà kỹ thuật, tiếng ồn có thể đánh thức người nằm rất nhanh, nhất là ở quá trình đầu của giấc ngủ. Với các tự nguyện viên tham dự nghiên cứu, họ sử dụng âm thanh ngón tay gõ để kiểm tra độ nhanh nhạy của phản ứng. Theo đó, trong đêm trước tiên, các người này bị đánh thức rất nhanh chỉ sau tiếng gõ tay nhẹ dù trong công đoạn khó đánh thức nhất của giấc ngủ.
Ánh sáng: Ngay cả trong điều kiện ngủ nghỉ bình thường ở nơi quen thuộc, ánh sáng cũng là nhân tố ảnh hưởng đến giấc ngủ của con người. Chúng ta thường khó ngủ hơn lúc phòng ngủ quá sáng. Hoặc khi đang ngủ sẽ mà có luồng sáng bất ngờ chiếu ngang qua mắt cũng có thể khiến chúng ta giật thột và bừng tỉnh giấc. Lúc ngủ ở môi trường mới lạ, ánh sáng lại càng khiến con người nhạy cảm hơn. Vì não bộ rất nhanh xuất hiện phản ứng với ánh sáng, kể cả một luồng sáng nhỏ cũng có thể là nguyên nhân khiến chúng ta bị đánh thức và khó ngủ.
- Phòng ngủ có mẫu mã phù hợp
Cách thức đầu tiên mà bạn có thể áp dụng để không bị mất ngủ trong đêm đầu tiên tại một nơi lạ lẫm là chọn lựa phòng ngủ phù hợp. Ở đây nên chọn những căn phòng có vị trí ít người qua lại, ít bị tiếng ồn bên ngoài làm phiền lúc ngủ. Ví dụ như phòng ngủ ở trên tầng cao, tránh xa những nơi sắp cầu thang, thang máy. Khách sạn, nhà nghỉ nên chọn ở các nơi cách xa trục đường chính một tẹo để không bị giao thông đông đúc làm ồn.
Một yêu cầu nữa chính là nên chọn phòng ngủ có mẫu mã không gian, bày trí gần nòi với phong cách căn phòng của mình ở nhà. Điều này sẽ giúp tạo sự thân thuộc, quen mắt để giảm bớt sự căng thẳng, cảnh giác hơn, tạo sự thoải mái, dễ chịu khi nằm ngủ. Cùng với đấy, hãy chọn các căn phòng có rèm che đủ dày để giúp ngăn sự xâm nhập của ánh sáng bên ngoài vào trong căn phòng. Bởi ánh sáng là một yếu tố có thể gây tỉnh giấc lúc đang ngủ.
- Thiết bị tương trợ giấc ngủ
Tiếng ồn trắng có tác dụng tương trợ giấc ngủ rất tốt. Hãy sử dụng máy hoặc phần mềm phát tiếng ồn trắng ở mức độ thấp để làm giảm những tiếng động khó chịu gây tác động tới giấc ngủ. Một mẫu gối, một mẫu chăn nhỏ với mùi hương thân thuộc sẽ có tác dụng làm bạn cảm thấy an tâm và thoải mái hơn khi ngủ. Nếu không thể mang theo cái gối thì hãy mang theo mẫu vỏ gối. Một chiếc bịt che mắt cũng là lựa chọn của nhiều người.
Con người rất mẫn cảm với ánh sáng trong đêm tối, khi ngủ nên dùng bịt che mắt. Nó giúp ngăn không cho ánh sáng lọt vào mắt gây khó chịu, giúp dễ ngủ hơn. Những bạn cũng có thể sử dụng các đồ vật khác như nút tai chống ồn. Nó giúp giảm bớt tiếng ồn bên ngoài, nhất là ở các căn phòng có không gian tương đối ồn ào, cạnh đường lớn, giao thông nhộn nhịp.
- Chế độ ăn uống và sinh hoạt
Ẳn quá no trước lúc đi ngủ sẽ làm cho thân thể khó chịu, dạ dày bị chèn ép. Chính vì thế mà chúng ta nên ăn trước giờ ngủ khoảng 2 tiếng để thức ăn được tiêu hóa hết, thân thể thoải mái hơn. Ẳn những loại đồ ăn thanh mát, dễ tiêu hóa. Tránh xa những loại đồ uống có chứa chất kích thích, caffeine…vì chúng sẽ khiến thần kinh căng thẳng, tỉnh táo, khó đi vào giấc ngủ.
Ngâm mình trong nước nóng hay tắm nước nóng trước lúc đi ngủ là cách giúp ngủ ngon hơn rất hiệu quả. Nước nóng giúp cơ thể được buông lỏng, thư giãn, giảm bớt căng thẳng, mệt nhọc sau một ngày dài. Hãy thử ngay cách này nếu bạn đang ở một nơi xa lạ, giấc ngủ của bạn sẽ được cải thiện và trọn vẹn hơn.
Ngoài ra, những bạn hãy ngủ đúng giờ như thời gian ngủ ở nhà, tạo cho mình thói quen tốt, cơ thể sẽ tự động đi vào giấc ngủ vào đúng thời gian đã thiết lập. Tắt các trang bị điện tử như điện thoại, máy tính bảng, máy tính xách tay. Ánh sáng từ những thiết bị này sẽ khiến bạn không còn cảm giác buồn ngủ và gây khó ngủ hơn, hãy tránh xa chúng trước khi đi ngủ.
>>> Tìm hiểu thêm: